Το κόκκινο, το ροζέ ή το λευκό κρασί πιο καλό για την υγεία μας;

Το κρασί είναι αδιαμφισβήτητα κάτι το οποίο εκτός από… μόδα τον τελευταίο καιρό (βλέπουμε να ανοίγουν παρόλο που βρισκόμαστε σε κρίση, wine bars, οι νέοι στην Ελλάδα που πίνανε μπύρα και πιο “βαριά” αλκοολούχα να στρέφονται όλο και περισσότερο προς το κρασί), είναι επίσης και ένα τρόφιμο το οποίο βρισκόταν στη διατροφική κουλτούρα των Ελλήνων από την αρχαιότητα.
Ο Ιπποκράτης είχε γράψει πολλά για το κρασί και την καθημερινή διατροφή των Αρχαίων Ελλήνων ενώ το πρότεινε σαν υπνωτικό, τονωτικό, κλπ αλλά κυρίως σαν αποστειρωτικό για το νερό.

Φυσικά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι είναι και αναπόσπαστο κομμάτι της Μεσογειακής Διατροφής, η οποία έπειτα από πολλές έρευνες φαίνεται να είναι η υγιεινότερη διατροφή στον κόσμο.

Κι όμως παρόλη την τεράστια ιστορία που έχει το ελληνικό κρασί η οποία δεν είναι ούτε 10 ούτε 20, αλλά χιλιάδες χρόνια παλαιότερη από όλων των υπόλοιπων ευρωπαϊκών χωρών, που θεωρείται ο “Παλαιός” κόσμος όσον αφορά την οινοποίηση, η Γαλλία είναι η χώρα η οποία είναι γνωστή από την πλειοψηφία του πληθυσμού ως η χώρα του κρασιού.
Κανείς δε μπορεί να διαψεύσει ότι αν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν επίσης τεράστια παράδοση με το κρασί όπως η Ιταλία και η Ισπανία, η Γαλλία ήταν αυτή που έδειξε ότι το κρασί εκτός από απόλαυση μπορεί να προσφέρει και καλύτερη υγεία. Και αυτό, με το γαλλικό παράδοξο.

Τι ήταν λοιπόν χοντρικά το γαλλικό παράδοξο; 
Όποιος έχει βρεθεί στη Γαλλία σίγουρα θα έχει παρατηρήσει ότι οι Γάλλοι τρώνε πολλά λιπαρά φαγητά όπως κρέατα, τυριά, κρέμες γάλακτος, βούτυρα, αυγά κλπ.
Τρόφιμα πλούσια σε αυτό το “κακό” κορεσμένο λίπος που προκαλεί την αύξηση της “κακής” χοληστερόλης η οποία με τη σειρά της πάει και βουλώνει τις αρτηρίες και προκαλεί τις καρδιοπάθειες.
Έχω κριτικάρει πολλές φορές το συγκεκριμένο κομμάτι και δεν είναι τώρα επί του παρόντος…

Όμως παρόλα αυτά οι Γάλλοι δεν πεθαίνουν από καρδιοπάθειες τόσο συχνά όπως οι Αμερικανοί οι οποίοι έχουν περίπου την ίδια κατανάλωση κορεσμένου λίπους. Μάλιστα η συχνότητα θανάτων των Αμερικανών είναι διπλάσιος τουλάχιστον.

Το φαινόμενο αυτό πρωτοπαρατηρήθηκε το 1992 και αποδόθηκε στην καθημερινή μέτρια κατανάλωση κρασιού των Γάλλων και μάλιστα κόκκινου κυρίως κρασιού το οποίο πιστεύεται ότι λόγω των αυξημένων πολυφαινολών, ρεσβερατρόλης και άλλων αντιοξειδωτικών ουσιών που έχει σε πολύ μεγαλύτερη συγκέντρωση σε σύγκριση με το ροζέ και το λευκό κρασί είναι και το καλύτερο.

Αδιαμφισβήτητα λοιπόν η ρεσβερατρόλη είναι μία ουσία που από πολλές έρευνες έχει φανεί ότι μπορεί να κάνει θαύματα στην ανθρώπινη υγεία, αν και ακόμα είναι αρκετά νωρίς για να βγάλει κανείς απολύτως ασφαλή συμπεράσματα.
Είναι ένα φυσικό αντιμυκητιακό (αντιβιοτικό ας το πούμε) το οποίο παράγει το αμπέλι για να προστατευτεί από διάφορες μυκητολογικές ασθένειες (βοτρύτης, περονόσπορος, κλπ).

Τα οφέλη της από έρευνες είναι σύμφωνα με το iatronet.gr :

  • Mείωση του κινδύνου για στεφανιαία νόσο της καρδιάς.
  • Aντιοξειδωτική δράση της ρεσβερατρόλης.
  • Mείωση της οξείδωσης της λιποπρωτεϊνης LDL και άλλων λιπιδίων, προστασία από την οξείδωση των λιπιδίων των κυττάρων. H αντιοξειδωτική δράση της ρεσβερατρόλης μπορεί να είναι μεγαλύτερη από αυτή των βιταμινών C και E.
  • Mειώνει τη συγκόλληση των αιμοπεταλίων και συμβάλλει έτσι στη μείωση του κινδύνου για αθηροσκλήρωση.
  • Σε σχέση με την αντικαρκινική δράση της ρεσβερατρόλης φαίνεται κυρίως από εργαστηριακές έρευνες ότι μπορεί να καταστέλλει τη σύνθεση ελευθέρων ριζών, να μειώνει τον κίνδυνο μεταλλάξεωνκαι τη φλεγμονή.
Προσοχή όμως αν και η ρεσβερατρόλη σαν ουσία στα σταφύλια (ανεξαρτήτου ποικιλίας και χρώματος) φαίνεται ότι μάλλον σίγουρα έχει αντικαρκινική δράση ίσως (όχι και σίγουρα) το ίδιο να συμβαίνει και σε μορφή συμπληρωμάτων, το κρασί όπως και κανένα άλλο αλκοολούχο ποτό ποτέ δεν έχει αποδειχθεί ή έστω φανεί ότι έχει επίσης αντικαρκινική δράση.
Μάλιστα, χωρίς να θέλω να τρομάξω κανέναν υπάρχει και η πιθανότητα ακόμα και μία μέτρια ημερήσια (πάντα) κατανάλωση να αυξάνει τον κίνδυνο για διάφορους καρκίνους όπως του οισοφάγου αλλά και του μαστού στις γυναίκες.
Φυσικά αυτό δε σημαίνει ότι όλα τελείωσαν με το κρασί αφού όσον αφορά την καρδιοαγγειοπροστατευτική του δράση υπάρχουν πολύ περισσότερες έρευνες που το δικαιώνουν. Επίσης θα ήταν, κατά τη γνώμη μου, χαζό για κάποιον να απορρίψει ένα τρόφιμο που καταναλώνεται εδώ και χιλιάδες χρόνια μόνο και μόνο λόγω κάποιων ενδείξεων ότι πιθανώς προκαλεί καρκίνο όταν ο μισός πληθυσμός καπνίζει καθημερινά και καταναλώνει επεξεργασμένα τρόφιμα και fast food που αποδεδειγμένα προκαλούν καρκίνο.

Εκτός της ρεσβερατρόλης που έχει αποκτήσει τελευταία μεγάλη φήμη τοκόκκινο κρασί λοιπόν είναι και πολύ πλούσιο σε άλλες αντιοξειδωτικές ουσίες, τις φαινολικές ενώσεις όπως τις ταννίνες, τα φαινολικά οξέα, κλπ οι οποίες βρίσκονται κυρίως στο κόκκινο κρασί.
Αυτό συμβαίνει λόγω του ότι ο μούστος μένει με τα φλούδια και τα κουκούτσια για λιγότερο ή περισσότερο μεγάλα χρονικά διαστήματα (3-15 μέρες που μπορεί ακόμα και να ξεπεράσουν και τις 30!) τα οποία περιέχουν σχεδόν αποκλειστικά τα πολύτιμα αντιοξειδωτικά που έχουν τόσα οφέλη για την υγεία μας.
Επιπλέον οι ανθοκυάνες που βρίσκονται στη φλούδα των κόκκινων σταφυλιών και τα προστατεύουν από την υπερβολική υπεριώδη ακτινοβολία του ήλιου, επίσης μπορούν να έχουν αντιοξειδωτική δράση αφού επίσης εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες που παράγει ο οργανισμός μας και οι οποίες μπορεί να μας βλάψουν.

Τι συμβαίνει όμως με τους υπόλοιπους τύπους κρασιών εκτός του κόκκινου;

Είναι κατώτερες επιλογές τελικά;

Έρευνες δείχνουν ότι κατά πάσα πιθανότητα η αγγειοπροστατευτική δράση του κόκκινου κρασιού αν είναι όντως μεγαλύτερη από του λευκού αυτόοφείλεται στην ικανότητα των φαινολικών ουσιών του να αναστέλλουν την οξείδωση της LDL χοληστερόλης.

Άρα κάποιος πολύ σωστά θα μπορούσε να σκεφτεί, αφού είναι και η άποψη που επικρατεί κυρίως σήμερα ότι το κόκκινο κρασί έχει περισσότερα οφέλη από τα υπόλοιπα, το ροζέ έρχεται δεύτερο αφού μένει λίγο με τα φλούδια (από ελάχιστα έως 12-24 ίσως και 48 ακόμα ώρες) ενώ το λευκό είναι το χειρότερο αφού ο στόχος μας όταν το φτιάχνουμε είναι η μικρότερη δυνατή εκχύλιση των “πολύτιμων” αντιοξειδωτικών μας ουσιών διότι αυτές είναι που θα δώσουν εντονότερο χρώμα και ίσως πικρόστυφη γεύση.

Ίσως το καλύτερο για την υγεία μας θα ήταν να πίνουμε ένα κρασί “μπρούσκο” και πολύ στυφό!

Ίσως πρέπει να το ξανασκεφτείτε γιατί και πάλι έχουμε να κάνουμε με ένα παράδοξο. 

Στην πραγματικότητα έρευνες έχουν δείξει ότι δεν υπάρχει σημαντική στατιστικά διαφορά (άρα και δεν υπάρχει διαφορά) στην καρδιοπροστατευτική δράση οποιουδήποτε κόκκινου κρασιού και οποιουδήποτε λευκού. 

Το ίδιο ισχύει και με ένα ποτήρι κόκκινο κρασί, μία μικρή μπύρα και ένα ουισκάκι.
Δεν έχει αποδειχθεί στα σίγουρα ότι κάποιο είναι ανώτερο από άποψη καρδιοπροστατευτικής δράσης.

Επίσης έρευνες έχουν δείξει ότι η μέτρια κατανάλωση γενικά αλκοολούχωνποτών (1-2 ημερησίως) μπορεί να μειώσει γενικά τον κίνδυνο θανάτου ως κατά 15%.

Annlia Paganini-Hill, Claudia H. Kawas, and María M. Corrada. Type of alcohol consumed, changes in intake over time and mortality: the Leisure World Cohort Study. PMCID: PMC3377489. NIHMSID: NIHMS382722

Έρευνα που μελέτησε την αντιοξειδωτική δράση ενός κόκκινου και λευκού κρασιού και κόκκινου και λευκού σταφυλοχυμού δεν βρήκε διαφορά στην πράξη της αντιοξειδωτικής δράσης τους η οποία μπορεί να προστατεύσει από τις κυτταρικές φθορές.

Durak I, Avci A, Kaçmaz M, Büyükkoçak S, Cimen MY, Elgün S, Oztürk HS.Curr Med Res Opin. 1999;15(4):316-20.
Comparison of antioxidant potentials of red wine, white wine, grape juice and alcohol.

Τα λευκά σταφύλια έχουν επίσης στη φλούδα τους υψηλή συγκέντρωση(όπως και τα κόκκινα) φαινολικών συστατικών όπως τις κατεχίνες και τις ταννίνες και το μόνο που δεν έχουν είναι οι ανθοκυάνες.
Η κατανάλωση των σταφυλιών σαν φρούτα επίσης έχουν πολλά οφέλη για τον οργανισμό μας, μάλιστα τα σταφύλια από πολλούς θεωρούνται ως ο βασιλιάς των φρούτων λόγω του ότι περιέχουν πάρα πολλά θρεπτικά συστατικά και ιχνοστοιχεία εκτός των αντιοξειδωτικών τους.

Το πιο ενδιαφέρον κατά τη γνώμη μου του άρθρου αυτού, είναι μία έρευνα που έγινε σε ποντίκια των οποίων η διατροφή περιλάμβανε εκχύλισμα φλούδας σταφυλιού και εκχύλισμα “σάρκας” σταφυλιού (χωρίς κουκούτσια και φλούδια).
Η ομάδα ποντικιών που κατανάλωνε το εκχύλισμα “σάρκας” είχε την ίδια προστασία από ισχαιμικό επεισόδιο και έμφραγμα του μυοκαρδίου με τα άλλα που καταναλώνανε εκχύλισμα φλοιών.
Να σημειωθεί ότι και τα 2 εκχυλίσματα πρόσφεραν προστασία.

Το εκχύλισμα σάρκας των συγκεκριμένων σταφυλιών περιείχε τρυγικό, μηλικό, σικιμικό οξύ (shikimic acid), το οποίο είναι πρόδρομος φαινολικών ουσιών, το trans-καφταρικό οξύ (μη φλαβονοειδές φαινολικό συστατικό), κλπ σε ποσότητες περισσότερες ή παρόμοιες από το εκχύλισμα φλούδας.
Από την άλλη είχε χαμηλότερες συγκεντρώσεις άλλων φαινολικών ουσιών όπως οι κατεχίνες, οι ταννίνες, καθόλου ανθοκυάνες, κλπ.
Παρόλο που η συγκέντρωση των αντιοξειδωτικών ουσιών ήταν πολύ μεγαλύτερη λοιπόν στους φλοιούς το αποτέλεσμα όσον αφορούσε την προστασία της καρδιάς των ποντικών ήταν η ίδια.

Αυτό ίσως να σημαίνει ότι και το λευκό κρασί έχει τα πλεονεκτήματα του κόκκινου πάντως σίγουρα δεν υπάρχει απολύτως κανένας λόγος να θεωρούν όλοι ότι το κόκκινο είναι το καλύτερο. 

Μάλιστα αναφέρω άλλη μία έρευνα που σύγκρινε την ολική αντιοξειδωτική ικανότητα (total antioxidant capacity – TAC) λευκού κρασιού από την Τοσκάνη το οποίο είχε παραχθεί με μέθοδο ερυθρής οινοποίησης (δηλαδή είχε γίνει μακρόχρονη εκχύλιση των φλοιών στο μούστο) με ερυθρού κρασιού.
Η έρευνα έδειξε ότι η αύξηση της TAC εμφανίστηκε στα άτομα που είχαν πιει το “λευκό” κρασί αυτό 1 ώρα ταχύτερα σε σύγκριση με αυτά που ήπιαν το κόκκινο.
Φυσικά αυτό το λευκό κρασί είναι μία εξαίρεση αλλά ίσως θα έπρεπε να ξανασκεφτούμε την παραγωγή τέτοιων τύπων κρασιού.

Παρόλο λοιπόν του ότι η λογική λέει:

περισσότερες “καλές” ουσίες = καλύτερο για μας
κάτι τέτοιο δεν ισχύει στην πράξη λοιπόν τουλάχιστον με το κρασί οπότε θα ήταν καλύτερο να σταματήσει από πολλούς η δυσφήμιση του λευκού και του ροζέ όσον αφορά για το αν κάνουν καλό ή όχι.

Το συμπέρασμα είναι λοιπόν ότι πίνοντας κρασί με μέτρο πάντα (1-2 ποτηράκια ημερησίως), δε χρειάζεται αν είστε ο τύπος της υγιεινής διατροφής να αναγκαστείτε να πάρετε κόκκινο επειδή είναι καλύτερο διότι και το λευκό αλλά και το ροζέ προσφέρει τα ίδια οφέλη.
Οπότε απλά ανάλογα το πιάτο που έχετε μπροστά σας είτε ρωτήστε κάποιον ειδικό με τι ταιριάζει.. είτε απλά δοκιμάστε και κρίνετε μόνοι σας τι ζητάει ο ουρανίσκος σας.

 

Facebook

Likebox Slider Pro for WordPress